|
DERİ NASIL HAZIRLANIR?
Memeli hayvanların derisi iki katmandan oluşur: En dıştaki ince üstderi ile bu
katmanın altındaki daha kalın ve sert altderi. Bunların altında ise yağlı
derialtı dokusu vardır.
Çok sayıda hücre katından oluşan üstderi altderiye yapışıktır ve üzeri kıllarla
örtülüdür. Bu kat dericilikte işe yaramadığından temizlenir. Buradan elde edilen
kıllar dokuma ve halı üretiminde kullanılır. Dericilikte kullanılan bölüm kalın,
lifsi bağdokudan oluşan altderidir. Yeni yüzülmüş deri ağırlığının dörtte üçü su
ise,derinin kısa zamanda çürümesine yol açan, kollajen adı verilen ve bağ
dokunun hücrelerarası ana dokusunu oluşturan jelatinimsi bir maddedir. Derinin
sepileme işleminden önce bozulmadan depolarda bekletilebilmesi için suyunun
alınması gerekir.Bu, havayla kurutma, yaş yada kuru tuzlama biçiminde olur.
Deriler işlenmek için tabakhaneye getirilince, önce ısıtılarak üzerindeki
kir, kan gibi maddelerden arındırılır ve yumuşatılır.ardından kılları
gevşetmek,deriyi temizlemek ve yüzeyini pürüzsüzleştirmek amacıyla kireç,sodyum
sülfür ve su çözeltisine batırılır.Bu karışım kıl köklerini ve üst tabakayı
eriterek,deriden ayrılmalarını sağlar.Üzerinde kalan etler makineyle alınır ve
deri yıkanır.Koyun derisi gibi küçük deriler,kireç ve sodyum sülfürden oluşan
bir macunla sıvanarak yada sıcak buhar odasında birkaç saat asılı bekletilerek
ayrıca yumuşatılır.Blöze haline gelen deri, sepileme işleminden geçtikten sonra,
perdahlama safhasına gelir.Bu safhada genellikle el ve ayak makineleri
yardımıyla deriler açılır, kurutulur ve tavlanır. Daha sonra iskefe
makinelerinde yumuşatılır, gergeflere gerilerek kurutulur ve kenarları kesilir.
Kullanıma hazır olması için de deri boyanır, cilalanır ve preslerle ütülenir. |
