|
TÜRKİYE DERİ İŞLEME SEKTÖRÜ
Deri ürünleri sektörünün ana hammaddesi deri, dünyada her zaman en özellikli
ürünlerden biri olagelmiştir. Onu farklı kılan, hammaddesinin yani hayvan
derisinin özgün yapısı ve işlenme sürecidir. Söz konusu derinin giysilik veya
ayakkabılık deri ya da deri eşyada kullanılabilecek bir malzeme hale getirilmesi
süreci uzun, zahmetli ve özen gösterilmesi gereken bir süreçtir.
Bu nedenle deri işleme sektöründen bahsedildiğinde, önemli bir tecrübe birikimi
ve çalışma geleneği olan sektör anlatılmaktadır.
Ülkemizde de geçmişinden kaynaklanan güçlü bir deri işleme geleneği
bulunmaktadır. Bu gelenekten yola çıkarak Türkiye, bugün kaliteli deri
üretiminde Dünya'nın en iddialı ülkelerinden biri durumundadır.
Özellikle küçük baş deri işlemede, Avrupa'da İtalya'nın ardından 2., Dünya'da
ise İtalya, Çin ve Hindistan'ın ardından 4. büyük ülke konumundadır.
Ayrıca, kürk üretiminde yıllık 80 milyon adetlik işleme kapasitesiyle Dünya
lideri durumundadır.
Yıllık 400 bin ton işleme kapasitesine sahip sektörde bugün girdileri, üretim
süreçleri, işleme kapasiteleri ve ürünleri farklı, yaklaşık 20.000 kişinin
istihdam edildiği 1.300 tabakhane bulunmaktadır.
Faal durumdaki büyük ölçekli tabakhaneler Tuzla (İstanbul), Çorlu (Tekirdağ),
Menemen (İzmir), Uşak, Bursa, Manisa, Gönen (Balıkesir)'de yerleşmişlerdir.
Ayrıca Çanakkale, Isparta, Denizli ve Niğde'de de küçüklü büyüklü işletmeler
bulunmaktadır.
Tabakhane sayısının bu denli çok olmasının nedeni, 1990'lı yılların başında
yaşanan ihracat patlamasıdır.Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından serbest
pazar ekonomisine geçen Rusya ve komşu ülkelerinde başlayan deri ve deri
ürünlerine yönelik talep patlaması, bir numaralı tedarikçi ülke konumundaki
Türkiye'de inanılmaz bir yatırım ve üretim seferberliğine yol açmıştır. Bu
süreçte çalışan tabakhaneler kapasitelerini üçe, dörde, beşe katlarken, çok
sayıda yeni tabakhane açılmıştır.
Türkiye'de deri işleme sektörünün dikkat çeken diğer özelliği, çevreye saygılı
ve modern üretim süreçlerine sahip olmasıdır.
Bugün, 13 Deri Organize Sanayi Bölgesinde, Avrupa standartlarında, çevreye
duyarlı, modern üretim gerçekleştirilmektedir. Türkiye'de deri işleme
faaliyetlerinin %70'i çevreye duyarlı yöntemlerle yapılmaktadır.
Teknolojide olduğu gibi araştırma geliştirme faaliyetlerinde de son yıllarda
hızlı bir gelişim mevcuttur. Belli başlı büyük firmalar 4-5 yıldır Ar-Ge
çalışmalarını kendi laboratuarlarında sürdürmekte ve kendi üretim bantlarında
kullanacakları teknikleri hızla araştırımaktadırlar. Bu yöndeki çalışmalar,
özellikle İspanya ve İtalya'dan mamul deri üretimini devralmaya başladığından
beri artarak sürmektedir. Ayrıca Tuzla Deri Organize Sanayi Bölgesi'nde tüm ülke
için akredite bir laboratuar kurma çalışmaları devam etmektedir.
Deri işleme alt sektörü, deri ürünleri üretimi ile karşılaştırıldığında
teknoloji ağırlıklı yapısına rağmen nitelikli emek gerektiren bir sektördür.
Dolayısıyla kalifiye işgücü bu noktada büyük önem kazanmaktadır. Gerek son
yıllarda hem sayıları hem de eğitim düzeyleri yükselen okullardan mezun olanlar,
gerekse uzun yıllara dayanan sektörel deneyimin aktarımı sayesinde sektörün
uluslararası rekabet avantajları artmaktadır. Kaldı ki Türkiye'nin en önemli
avantajlarından biri, asırlardır sektörde biriken know-howdır.
Ancak, deri işleme kapasitesi açısından önemli bir kapasiteye ve geleneğe sahip
olmasına karşın kapasite ihracata çok fazla yansımamaktadır.
2005 yılı itibarıyla, toplam 65 milyon $'lık işlenmiş deri ihracatı
gerçekleştirilmiştir.
Deri işleme ihracatında en büyük paya sahip pazar ülkeler sırasıyla %13.2 ile
Hong Kong, %9.8 ile Beyaz Rusya, %9.5 ile Rusya, %7.8 ile Romanya ve %7.1 ile
İtalya'dır.
Ancak son yıllarda sektör, ihracata ağırlık vermeye başlamış ve bu çalışmalar
sonucunda başta Vietnam, Endonezya ve Çin gibi Uzak Doğu ülkeleri olmak çeşitli
pazarlarda ihracat performansında önemli başarılar elde edilmiştir.
Türk deri işleme sektörünün uluslararası rekabetteki avantajları aşağıdaki
gibidir:
-Organize sanayi bölgeleri ve çevreye duyarlı, teknolojik altyapı
-Gelişmiş kimya sanayii dolayısıyla kaliteli üretim yapabilme
-Esnek üretim yapabilme kabiliyeti
-Üretim kalitesinin ortalama düzeyin üzerinde olması
-Dünya küçükbaş hayvan deri üretiminin yüzde 22'sinin Türkiye'de işlenmesi.
KAYNAK : turkishleather.com |
